📌 معرفی پرونده
🔹 خواهان: خانم خ.م. (واهب)
🔹 خوانده: آقای م.م. (متهب و فرزند واهب)
🔹 موضوع دعوا: فسخ هبه به دلیل تخلف از شرط عدم انتقال
🔹 ملک مورد هبه: یک باب منزل مسکونی (بعداً تبدیل به ۳ واحد آپارتمانی)
🔹 مرجع رسیدگی بدوی: شعبه ۲۱۰ دادگاه عمومی حقوقی تهران
🔹 مرجع تجدیدنظر: شعبه ۳۲ دادگاه تجدیدنظر استان تهران
🟥 جریان پرونده در دادگاه بدوی
در این پرونده، دادگاه بدوی با استناد به ماده ۸۰۳ قانون مدنی اعلام کرد:
✔️ متهب فرزند واهب است
✔️ عین موهوبه تغییر اساسی یافته است
✔️ ملک به ثالث منتقل شده است
و بر همین اساس، حق رجوع واهب را منتفی دانست و حکم به بطلان دعوا صادر کرد.
📄 دادنامه بدوی:
شعبه ۲۱۰ دادگاه عمومی حقوقی تهران
(دادنامه شماره ۸۶۷ ـ ۲۶/۱۲/۱۳۹۱)
🟥 رسیدگی در دادگاه تجدیدنظر
دادگاه تجدیدنظر استان تهران اما با بررسی دقیق پرونده و مفاد هبهنامه، به نکتهای کلیدی توجه کرد:
⚠️ در قرارداد هبه، شرط شده بود که متهب بدون اذن واهب حق انتقال عین موهوبه را ندارد و در صورت تخلف، واهب حق مراجعه قضایی خواهد داشت.
بر همین اساس دادگاه اعلام کرد:
🔸 شرط مزبور نافذ و معتبر است
🔸 تخلف متهب محرز است
🔸 انتقال به ثالث مانع اعمال حق ناشی از شرط نمیشود
و نهایتاً حکم به فسخ هبهنامه صادر شد.
📄 دادنامه قطعی تجدیدنظر:
🔹 تاریخ رأی: ۱۳۹۲/۰۳/۲۸
🔹 شماره رأی: 9209970223200418
🔹 شعبه ۳۲ دادگاه تجدیدنظر استان تهران
⚖️ نکته آموزشی پرونده
این پرونده نشان میدهد که:
📌 شرط ضمن عقد، حتی بر قواعد محدودکننده ماده ۸۰۳ قانون مدنی مقدم است
📌 تغییر عین موهوبه یا انتقال به ثالث، در صورت تخلف از شرط، مانع فسخ هبه نیست
📌 محاکم تجدیدنظر به اصل حاکمیت اراده توجه جدی دارند
🔗 مطالب آموزشی بیشتر از پروندههای واقعی حقوقی
🌐 https://aminmoghaddam.com
📣 https://ble.ir/hokmnameh
✍️ امین مقدم
پژوهشگر دکتری حقوق خصوصی
@aminmoghadamlaw
نظرات